تبليغاتX
اطلاع رسان پزشکی - ضریب تاثیر مجلات :عددی جادوئی و مستبد
دامنه این وبلاگ حوزه علوم کتابداری و اطلاع رسانی است.

 

استفاده از ضریب تاثیر مجلات و تفسیر آن با مشکلاتی همراه است که در اینجا به برخی از آنها اشاره می شود.

ضریب تاثیر عددی جادویی است که می تواند مربیان را استادیار کند،سردبیران مجلات را به وجد آورد تا فریاد شادی سر دهند ،اغنیا را فقیر و گروههای آموزشی مرده را احیاِ کند.اما جنبه های تاریکی هم دارد ،مبتنی بر زمان است و همواره دقیق نیست.براستی این عدد جادویی چیست ؟

ضریب تاثیر مجلات در سال 1955 توسط متخصص علوم اطلاع رسانی یوجین گارفیلدابداع گردید و سپس برای ارزیابی موسسات آموزشی ،گروههای آموزشی دانشگاهی و مجلات علمی از اهمیت ویژه ای برخوردار گردید .روش ساده محاسبه ضریب تاثیر یک مجله در سال ۲۰۰۶ اینگونه است:

تعداد استنادها در سال 2006 به مقالات منتشر شده در سالهای 2004 و2005

تعداد مقالات قابل استناد منتشر شده در سالهای 2004و2005

 ضریب تاثیر توسط موسسه تامسون علمی واقع در فیلادلفیا ایالت پنسیلوانیا با استفاده از بانک اطلاعاتی مجلات محاسبه می شود و به منظور دقت بیشتر ضریب تاثیر مجلات تا سه عدد اعشار محاسبه می شود.برخی از مجلات اصلا دارای ضریب تاثیر نیستند زیرا در بانک اطلاعاتی موسسه تامسون علمی که دارای 6164 مجله است وجود ندارند و از مجلات موجود در این بانک اطلاعاتی تعداد 2728 مجله (44%) دارای ضریب تاثیر کمتر از یک هستند.در این نوشته کوتاهبرخی از مضرات  ضریب تاثیر را شکافته و مورد بررسی قرار دهیم:

  1. ضریب تاثیر در بین رشته های موضوعی بشدت متغییر است.عموما علوم پایه مانند زیست شناسی سلولی و ملکولی و ایمنی شناسی دارای ضریب تاثیر بیشتری نسبت به علوم عملی مانند جراحی می باشد.این تفاوتها امر مقایسه بین مجلات و گروههای آموزشی دانشگاهی را در رشته های مختلف بسیار دشوار می کند.
  2. نقص دیگر ضریب تاثیر سوگیری آن به نفع مجلات آمریکایی است.زیرا بانک اطلاعتی موجود بیشتر شامل مجلات امریکایی است که بیشتر تمایل دارند به مجلات آمریکایی استناد کنند.
  3. اما مشکل بنیادین در رابطه با ضریب تاثیر مجلات هنگامی پیش می آید که بخواهیم عملکرد گروههای آموزشی و افراد را بر اساس ضریب تاثیر مجلاتی که مقالات خود را در آنها منتشر کرده اند مقایسه کنیم،امری که بطور معمول  اتفاق می افتد و مشغله فکری جامعه علمی شده است.هیچ رابطه ای بین تاثیر یا استنادهای یک مقاله و ضریب تاثیر مجله ای که در آن منتشر شده است وجود ندارد و اگر رابطه ای وجود داشته باشد این رابطه بسیار  ضعیف است.زیرا ضریب تاثیر مجله حاصل تعداد اندکی مقاله است که زیاد مورد استناد قرار گرفته اند.نشان داده شده است که 89 % استنادها به مجله Nature مربوط به 25% از مقالات آن است.
  4. مشکل دیگر ضریب تاثیر در تعریف مقالات قابل استناد نهفته است.بسیاری از سردبیران مجلات  دریافته اند که ساده ترین و سریعترین راه برای افزایش ضریب تاثیر مجله خود راضی کردن مسئولین موسسه تامسون علمی برای کاهش تعداد مقالاتی است که بعنوان قابل استناد شناخته می شوند در نتیجه با کاهش حجم مخرج کسر هنگام محاسبه ضریب تاثیر افزایش می یابد.
+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و سوم اسفند 1386ساعت 8:34  توسط مسعود رسول آبادی  |